Translate

Sunday, April 14, 2019

બ્લોગ એટલે ઓનલાઈન ડાયરી


બ્લોગ એટલે તમારી એવી 'ડાયરી' જે તમે ગમે ત્યારે,ગમે ત્યાંથી લખી શકો છો 'ઓનલાઈન' એટલે કે 'ઇન્ટરનેટ' પર.
તમારું એવું પોતીકું વિશ્વ છે, તમારી એવી પોતાની જગા છે જ્યાં તમે તમારા મનગમતા ગમે તે વિષય પર તમારા સ્વતંત્ર વિચારો વ્યક્ત કરી શકો છો. વિચારો જગતનાં ખૂણે ખૂણે પહોંચી જાય છે ઇન્ટરનેટ દ્વારા. અને તમારા બ્લોગના વાચકો તમારા બ્લોગ વિશે કે તમે રજૂ કરેલા મુદ્દા વિષે તેમના વિચારો પણ વ્યક્ત કરી શકે છે 'કમેન્ટસ' દ્વારા. 'કમેન્ટસ' તમે અન્ય વાચકો વાંચી શકે કે નહિં તે નક્કી કરવાની પણ સ્વતંત્રતા ધરાવો છો.
તમે અહિં ભારતમાં તમારે ઘેર બેઠા બેઠા વિશ્વમાં બનેલી કોઇક ઘટના વિશે તમારા વિચારોનો પડઘો પાડી શકો અને તેના વિશે અમેરિકા કે ઓસ્ટ્રેલિયાના ખૂણે બેઠેલું કોઇક તરત તે વિશે પોતાનો અભિપ્રાય વ્યક્ત કરી શકે છે, તરત ! છે ને મજા પડે તવું બ્લોગનું વિશ્વ?
તમારો પોતાનો બ્લોગ બનાવવા માટે આજે અનેક 'વેબસાઇટ' ઉપલબ્ધ છે.તમે ગમે તે વિષય પર બ્લોગ બનાવી કે લખી શકો છો. તમે તમારા બ્લોગમાં ફોટા પણ મૂકી શકો છો.ફક્ત તસ્વીરોનાં પણ બ્લોગ કેટલાક કલાકારો બનાવે છે. અમિતાભ બચ્ચન, આમિર ખાન જેવા કલાકારો પણ નિયમિત બ્લોગ લખે છે. રોજનાં લાખો નવા લોકો પોતાના બ્લોગ બનાવી બ્લોગ-વિશ્વમાં પ્રવેશે છે.

            અહિં કટારમાં છપાયેલ લેખો બ્લોગ http://blognezarookhethee.blogspot.com વેબ-એડ્રેસ પર પણ પ્રકાશિત થાય છે.
કટાર દ્વારા હું ફક્ત મારા વિચારો રજૂ કર્યા કરું છું એવું નથી. અહિં તમે વાચકો પણ સક્રિય ભાગ ભજવો છો. જે કામ બ્લોગના વાચકો 'કમેન્ટ' લખીને કરે છે તે કામ તમે  પ્રતિભાવ લખીને  કરો છો છે જે કટારમાં નિયમિત રીતે બ્લોગ સાથે છપાય છે. અહિં છપાયેલ બ્લોગ વિષે, તેના અનુમોદનમાં કે તેના વિરુદ્ધ કંઈક વિચાર આવે તો તરત જન્મભૂમિના સરનામે ટપાલ દ્વારા કે પછી મને મારા ઈમેલ - vikas.nayak@gmail.com પર લખી મોકલાવો તે અહિં પ્રતિભાવ તરીકે છપાય છે. તમે પણ કોઈ રસપ્રદ લેખ લખ્યો હોય અને તે તમને બીજા વાચકો સાથે વહેંચવાનું મન થાય તો તે મોકલી આપશો જે અહિં  'ગેસ્ટ-બ્લોગ' તરીકે છપાશે.

 - વિકાસ ઘનશ્યામ નાયક

***********************************

બ્લોગ વિશેનાં પ્રતિભાવો


થોડાં વર્ષોથી લખનારની વાંચનક્ષમતા ઓછી થતાં વાઈફ-સપોર્ટીંગ સિસ્ટમનો સહારો લેવો પડ્યો છે. પણ બ્લોગનો ઝરૂખેથીમાં ૧૭મી માર્ચ ૨૦૧૯ના પ્રકાશિત થયેલ લેખ 'મોટેથી વાંચો' બહુ વેળાસરનો અને ખાસ તો મારા પત્નીને જોમ પૂરું પાડનારો સાબિત થયો છે. લેખમાં લખેલ બાબતો અમે બંને અક્ષરશ: અનુભવી છે. દરરોજના દોઢ-બે કલાકનો મોટેથી વાંચવાનો વ્યાયામ અમારી વિચારધારાને પણ સંકલિત કરે છે.  નવા વિચારો, શબ્દો, નામો, ભાષાપ્રયોગો, શૈલી, અનુભવો વગેરે એક શૈક્ષણિક વર્ગનો આભાસ   એંસીના દાયકામાં જીવતા અમ દંપતિને કરાવે છે. અમારા પરિવારમાં મોટેથી વાંચવાનો આયામ ભારતને આઝાદી મળી પહેલાંનો છે જ્યારે પચાસ વર્ષની ઉંમરે મારા પિતાને મારા દાદી ગાંધીજી સંપાદિત હરીજનબંધુ  મોટેથી વાંચી સંભળાવતા, આઝાદી મળ્યાં પહેલાના પ્રસંગો ચર્ચતા. કિશોર વયે મેં સાંભળેલ એક સંવાદ મને આજે પણ યાદ છે. મારા દાદીએ કહેલું ઝીણો (મહમ્મદ અલી ઝીણા) ડોસાજી (ગાંધીજી)નું લોહી પીનારો પાક્યો છે! તો વળી કોઈક ચર્ચામાં બ્રિટીશ મધ્યસ્થીની વાત હોય - સ્ટેફોર્ડ ક્રીપ્સ સરળ છે પણ પેથિક લોરેન્સ ભારે લુચ્ચો છે. વગેરે. ખાસ તો બ્લોગલેખના લેખક સાથેનું અમારું સામ્ય મધુવન પૂર્તિના વાંચન વિષયના ઉલ્લેખમાં ગોરસ-આસવ સંબંધે સાનંદાશ્ચર્ય અનુભવ્યું. મોટેથી વાંચવાની અમારી તો જાણે જરૂરિયાત બની ગઈ છે ત્યારે તેને લગતો અભ્યાસપૂર્ણ લેખ ખૂબ સમયસરનો છે અને રોજ ગળું દુખાડતા મારા સહધર્મચારિણીને અત્યંત ઉત્સાહ પ્રેરક છે તેનું ખાસ કારણ પણ ખરું કે મારી શ્રવણ શક્તિ પણ ક્ષીણ હોઈ તેમને વધુ મોટા અવાજે વાંચવું પડે છે!
- રશ્મિકાંત વ્યાસ , મુંબઈ

નીતિનભાઈ મહેતા લિખિત ગેસ્ટબ્લોગ રેડિઓ - એક સશક્ત માધ્યમ લેખ વાંચવાની ખૂબ મજા આવી.આજે ૮૧ વર્ષે દિવસ-રાત મારે ઘેર રેડિઓ ચાલુ હોય છે. વિવિધભારતી પર ગીતો સાંભળવાની મજા આવે છે. સ્માર્ટફોન નથી એટલે ઘરમાં રેડિઓનો સ્વર ગૂંજ્યા કરે છે. લગભગ ૧૨-૧૩ વર્ષથી આજ સુધી રેડિઓ પર ગીત, સમાચાર, નાટક, માહિતી, જ્ઞાન, મનોરંજન વગેરે કાર્યક્રમો નિયમિત સાંભળું છું. પ્રધાનમંત્રી શ્રી નરેન્દ્ર મોદીની મનકી બાત શ્રેણીના  ૪૨-૪૩ હપ્તા મેં ધ્યાનથી સાંભળ્યા - માણ્યાં છે. દર બુધવારે બિનાકા ગીતમાલા અચૂક સાંભળતો. મુંબઈ આકાશવાણી અને વડોદરા આકાશવાણી જોવાનું સૌભાગ્ય પ્રાપ્ત થયું છે અને અમદાવાદ આકાશવાણી પર મારી ક્રિકેટ વિશેની વાત પ્રસારિત પણ થઈ છે. નીતિનભાઈનો સુખદ સ્મૃતિઓ તાજી કરાવવા બદલ આભાર!
-          રાજન પ્રતાપ, વડોદરા

રવિવાર એપ્રિલના બ્લોગમાં જે ઝાડ-છોડ સાથે વાત કરવા વિશેના વિચારો પ્રગટ થયાં તે વાંચી મને મારા પિયરના ઘરની વાત યાદ આવી ગઈ!  મારું પિયર મલાડમાં હતું અને મારું ઘર ગ્રાઉન્ડ ફ્લોર પર હતું. ઘરની પૂર્વે એક લાંબો ઓટલો હતો જેની આસપાસ મેં જમીનમાં જાસૂદ, ગુલાબ , બારમાસી વગેરે ફૂલોના છોડ વાવ્યાં હતાં. સાથે એક કારેલાની વેલ પણ ઉગાડી હતી. એક ચોમાસામાં વેલ પર એટલાં બધાં કારેલા આવ્યાં હતાં કે મેં હરખઘેલી થઈ આસપાસનાં દરેક ઘરમાં ખુશી ખુશી વહેંચ્યા હતાં! રીતે પપૈયાના ઝાડ પર પણ જ્યારે પહેલવહેલાં ત્રણ નાના પપૈયા ઉગ્યાં ત્યારે પણ મારા હરખનો પાર નહોતો રહ્યો. પરણ્યાં પછી સાસરે આવી ત્યારે મારું નવું ઘર બીજે માળે હતું.પણ અહિં સુદ્ધા પ્રકૃતિ સાથેનો મારો નાતો જાળવી રાખવા મેં બાલ્કનીમાં તુલસી,જાસૂદ અને ઠાકોરજીને ગમતાં જાંબલી ફૂલોનો છોડ વાવ્યાં છે. તેમના પર ફૂલો આવે ત્યારે તેમને જોઈ મને અવર્ણનીય આનંદ મળે છે.
 - ઇલાક્ષી મર્ચન્ટ, મુંબઈ

ઝાડ-છોડ સાથે વાત  વિષય ખૂબ સુંદર રહ્યો . મને ફૂલ ઝાડ સાથે વાત કરવાનો જબરો  શોખ છે. મેં એમને મારી દરેક સંવેદનાઓના પડઘા પાડતાં જોયાં છેમારા અનુભવના આધારે  એટલું ચોક્કસ કહું કે ખરેખર જે કુદરત સાથે વાત કરી શકે છે તે જીવન ની દરેક ક્ષણ આનંદમાં વિતાવી જાણે છેફૂલ ઝાડ જેવા નિસ્વાર્થ મિત્રો બીજે શોધ્યા જડે.
- નીતા રેશમિયા, મુંબઈ

ઝાડ-છોડ સાથે વાત બ્લોગ લેખ વાંચી, મુંબઈના જીજામાતા ઉદ્યાન - પ્રાણીબાગની નજીક વિશાળ નર્સરી - છોડ-બી-ગાર્ડનિંગના સાધનો વેચતી શોપ ધરાવતાં શાંતિભાઈ રતનશીએ ભરપૂર ઓક્સિજન પૂરો પાડતો એક નાનો સુંદર છોડ નાનકડા સરસ કૂંડા સાથે મોકલી આપ્યો બદલ તેમનો હાર્દિક આભાર!
 -             વિકાસ ઘનશ્યામ નાયક

Sunday, April 7, 2019

ઝાડ-છોડ સાથે વાત

તમારા ઘરમાં તમે એકાદ નાનો છોડ પણ વાવ્યો હોય તો તમે નસીબદાર છો. આમ કહેવા માટે મારી પાસે સબળ કારણ છે. અમેરિકામાં તાજેતરમાં એક સંશોધન થયું છે જેના તારણ મુજબ જો તમે રોજની ઓછામાં ઓછી વીસ મિનિટ પ્રકૃતિના સાનિધ્યમાં ગાળો તો એ તમારી તંદુરસ્તી માટે ખૂબ ફાયદાકારક સાબિત થાય છે, એનાથી તમારું બ્લડપ્રેશર નિયંત્રણમાં રહે છે અને સ્ટ્રેસ (તણાવ) પેદા કરતાં કોર્ટીસોલ હોર્મોનનું પ્રમાણ ભારે માત્રામાં ઘટાડે છે. એ તો જગજાહેર હતું કે કુદરતના ખોળામાં તમે જેટલો વધુ સમય પસાર કરો, જેટલા તમે પ્રકૃતિ સાથે વધુ જોડાયેલા હોવ એટલું વધુ સારું પણ ચોક્કસ કેટલો સમય એ અંગે નક્કર પુરાવા નહોતા. સાઇકોલોજીના જર્નલ ફ્રંટીઅરમાં જો કે હવે સત્તાવાર નોંધવામાં આવ્યું છે કે જો શહેરમાં રહેતો મનુષ્ય પણ માત્ર વીસ મિનિટ એવી જગામાં પસાર કરે જ્યાં તેને કુદરત નજીક હોવાનો અહેસાસ થાય તો તેના સ્ટ્રેસ લેવલમાં ભારે ઘટાડો થાય છે. હવે દવાની ટીકડીઓ ગળવા કરતા આવી ‘નેચર પીલ્સ’ લેવાથી જ સ્વાસ્થ્ય સારું રહેવાનું હોય તો એનાથી રૂડું બીજું શું હોઈ શકે?
  કુદરતની નજીક હોવ એવો અહેસાસ કરાવે તેવી જગા જો કે મુંબઈ જેવા શહેરમાં ગોતવી થોડું મુશ્કેલ સાબિત થઈ શકે! પણ એ અશક્ય તો નથી જ! ઓફિસમાં સવારે જતી વેળાએ કે લંચબ્રેકમાં લીલોતરી ધરાવતા વિસ્તારમાં ચક્કર મારો કે ત્યાંથી થઈને તમારો રોજનો માર્ગ બનાવી દો તો એ શક્ય બને પણ પછી એ ચાલતી વેળાની થોડી ક્ષણો માનસિક રીતે આસપાસની લીલોતરી સાથે જોડાયાનો અનુભવ કરતાં કરતાં પસાર કરવાની, નહીં કે મોબાઇલ પર આંગળા ફેરવતા ફેરવતા! એ વીસ મિનિટ ચાલતાં ચાલતાં 'પ્લાન્ટ મેડીટેશન' કરવાનું, અન્ય સઘળી ચિંતાઓ, જવાબદારીઓ વિસારે પાડી દેવાની. જેને ચાલવાની તકલીફ હોય એ લીલોતરી વચ્ચે બેસીને પણ વીસ મિનિટ પસાર કરી શકે. નહીં આમાં મોંઘીદાટ દવાઓનો ખર્ચ કે નહીં તેમની આડ અસર વગેરે જેવી કોઈ ચિંતા. મફતમાં નેચર પીલ્સ લો અને સ્ટ્રેસથી મુક્તિ મેળવો અને તંદુરસ્તીમાં સુધારો અનુભવો! હવે ઓફીસની કે ઘરની આસપાસ આવો કોઈ હરિત પટ્ટો ન હોય તો શાંત તળાવ,નદી કે સરોવર કાંઠે બેસીને પણ તમે કુદરતની નજીક હોવાની લાગણી અનુભવી શકો.પણ જો આવું કોઇ જળાશય પણ નજીકમાં ન હોય તો  યા તો નેશનલ પાર્ક જેવી જગાએ વહેલા ઉઠીને જવાનો નિયમ કરો, ઘરની આસપાસનાં સારી એવી લીલોતરી ધરાવતાં બગીચામાં જાવ અથવા એ પણ શક્ય ન હોય તો ઘરમાં ગાર્ડન બનાવો. એટલે મેં કહ્યું કે જો તમારા ઘરમાં તમે એકાદ નાનો છોડ પણ વાવ્યો હોય તો તમે નસીબદાર છો.
      એ તો વૈજ્ઞાનિક સત્ય છે કે વનસ્પતિ પણ સજીવ છે પણ જ્યાં ઝાડ છોડ હોય ત્યાં પોસિટીવ એનર્જી વહે છે, ઓક્સિજનનું પ્રમાણ પણ ત્યાં વધુ હોઈ એ તમારા શરીરમાં જતી શુદ્ધ હવાનું પ્રમાણ વધતા તમારા સ્વાસ્થ્ય માટે વધુ ફાયદાકારક સાબિત થાય છે. એક મિત્ર ની વાત મને યાદ આવે છે. એ કહે છે કે તમારા ઘેર વાવેલા છોડ સાથે કે ઘરની આસપાસ ઉગેલા ઝાડ સાથે મૈત્રી બાંધો, તેની સાથે વાત કરો! આનાથી તેનો વિકાસ તો વધુ સારો થશે જ પણ તમારું સ્ટ્રેસ લેવલ ઘટતાં અને બ્લડ પ્રેશર નિયંત્રણમાં રહેતા તમને પણ એ ઝાડ-છોડ કરતા પણ વધુ ફાયદો થશે. આવો પોતાને માટેનો ઓછામાં ઓછો વીસ મિનિટ નો સમય આપણે કાઢવો જ જોઈએ. ઘરમાં ઝાડ છોડ વાવ્યા હોય તો તેની માવજતમાં પણ થોડો ઘણો સમય તો એમ જ પસાર થઈ જાય, જેમકે તેને પાણી નાખવામાં, તેને સ્પર્શવામાં, તેના પર નવાં ફૂલ કે ફળ આવ્યાં હોય તો તેને નીરખતા વિસ્મય પામવામાં, તેનાં પર કોઈ પ્રકારની જીવાત તો નથી થઈ તેની ચકાસણી કરવામાં, તેને ખાતર પૂરું પાડવામાં વગેરે. હાલ માં મેં મારે ઘેર ભીંડો વાવ્યો છે અને તેના પર દસ - બાર ભીંડા બેઠાં પણ છે! હું મારો આનંદ શબ્દોમાં વર્ણવી નથી શકતો જે એમને જોઈને અનુભવાય છે! હવે એ યોગ્ય સમયે ઉતારી એનું શાક ઘેર બનાવી ખાવા માટે હું અતિ ઉત્સુક છું! મારા ઘરની સામે એક મોટું ઝાડ છે તેના પર આવતાં ચકલી જેવા એક સુંદર પક્ષીના અવાજની નકલ કરવાની મને મજા આવે છે તો બીજી બારી પાસે સામેની ભીંતેથી ઉગી આવેલા કિશોર પીપળાના ઝાડની ડાળી બરાબર મારી બારી સામે ડોકિયું કરતી જોઈ મને એવો જ વિચાર આવે છે જાણે એ મેં બારી પાસે લટકાડેલા દીવો મૂકવાના નાનક્ડા મંદીર બોક્સ
સાથે મિત્રતા બાંધવાના,તેની સાથે વાતચીત કરવાના પ્રયત્ન કરતું હોય! હું મારા ઘેર દસ-બાર કૂંડામાં વાવેલા છોડો સહિત આ બંને ઝાડ સાથે પણ વાતચીત કરી લઉં છું!
જ્યારે જ્યારે ઘેર ઉગાડેલા છોડ પર ફૂલ ઉગે ત્યારે એ દરેક વેળાએ જોઈને એક નવસર્જન કર્યાની અજબ ની સંતોષની લાગણી અનુભવાય છે. તુલસી, મની પ્લાન્ટ વગેરે છોડ તો ઘર આંગણે કે ઘરની અંદર વાવી આપણે ચોક્કસ ઘરની હવામાં વધુ ઓક્સિજન ભેળવી શુદ્ધ હવા શ્વાસમાં લઈ શકીએ પણ હવે તેની સાથે થોડો વધુ સમય પસાર કરી, તેને મિત્ર બનાવી તેની સાથે વાત પણ કરવાનો નિયમ કરીએ અને આ 'નેચર પીલ' દ્વારા સ્વાસ્થ્ય સુધારીએ.

વોટ્સએપ વન્ડરબોક્સની અવનવી વાતો

         મહિન્દ્રા ગૃપ કંપનીના ચેરમેન આનંદ મહિન્દ્રા સોશિયલ મિડિયાના માધ્યમ ટ્વીટર પર ઘણાં એક્ટિવ છે. તે દિવસમાં ઘણાં બધાં ટ્વીટ સંદેશ અને રી-ટ્વીટ સંદેશ પોસ્ટ કરતાં હોય છે પણ તેમનાં #WhatsappWonderbox હેશટેગ સાથેના ટ્વીટ સંદેશાઓની વાત જ કઇંક નોખી હોય છે! ક્યારેક તેઓ અહીં કોઈક અજબગજબના કૌતુક અંગે ટિપ્પણી કરે તો ક્યારેક કોઈ પ્રેરણાત્મક વાત અથવા ચિત્ર શેર કરે, ક્યારેક કોઈ ભારતીય ગામડાના કારીગરની કલા બિરદાવે તો ક્યારેક પોતાના અંગત પરિવારજન કે અનુભવની વાત વિડિયો દ્વારા શેર કરે. ખૂબ મજાના હોય છે તેમના દ્વારા પોસ્ટ કરાતા આ સંદેશાઓ!
આવી જ એક મજેદાર ટ્વીટ તેમણે દોઢેક માસ અગાઉ કરી હતી જે દોઢેક હજાર વાર રી-ટ્વીટ થઈ હતી અને જેને સાડા ચાર હજાર કરતાં વધુ લાઇકસ મળ્યાં હતાં. આ રહી એ ઓરિજનલ ટ્વીટ :
An absolutely incredible story. I owe my #whatsappwonderbox to him. He’s now worth over $10bn.  But life is bittersweet. His biggest regret must be that his parents didn’t survive long enough for him to repay them for their sacrifices... https://t.co/sQH4zEXdUK
હવે તમને પરિચય કરાવું આ રસપ્રદ અને પ્રેરણાત્મક ટ્વીટ વિડિયોમાં જે કહાણી છે તેનો. અહીં કહેવાયું છે કે પૃથ્વી પરના ૧૩ ટકા જેટલા લોકો દરરોજ તેની બનાવેલી એક (મોબાઇલ) એપ નો ઉપયોગ કરે છે. તેનો જન્મ ૧૯૭૬માં સામ્યવાદી યુક્રેઈનમાં એવા ઘરમાં થયો હતો જ્યાં પીવાનું પાણી નહોતું. તેના માતા પિતા એ ભાગ્યેજ ફોન પર વાત કરી હતી અને કરી હોય તો એ રેકોર્ડ થતી. તેનો પરિવાર ગુપ્ત વેશે ફરતી પોલીસના સતત ભયના ઓથા હેઠળ જીવતો. કહે છે ને ભીંતોને પણ કાન હોય છે એટલે એ પરિસ્થિતીમાં કોઈ મુકત પણે વાતચીત પણ કરી શકતું નહોતું. ૧૯૯૨માં તેણે પોતાની માતા અને દાદી સાથે અમેરીકા સથળાંતર કર્યું. ભરણપોષણ માટે તેની માતાએ બાળકોને સંભાળવાનું કામ શરૂ કર્યું. અકકર્મી નું પડીયું કાણું. તેની માતાને કેન્સર હોવાની જાણ થઈ. તેમને અતિ આકરા દિવસો પસાર કરવાનો વારો આવ્યો. પણ તેણે કમ્પ્યુટર શીખવાનું શરૂ કર્યું. આસપાસની દુકાનમાંથી મેન્યુઅલ ઉછીની લઈ કમ્પ્યુટરનો અભ્યાસ કર્યો. તે ૧૯ વર્ષનો થયો ત્યાં સુધી તેની પાસે કમ્પ્યુટર ખરીદવાના પૈસા હતા નહીં, તેઓ યુક્રેઈનમાં તેના પિતા સાથે વાત કરવા ફોન કરવાનો ખર્ચ પણ ઉપાડી શકે એમ નહોતા. સંદેશ વ્યવહાર આપણા સમાજનું કેન્દ્ર બિંદુ છે,એ જ આપણને માણસ બનાવે છે. તેના પિતાએ પણ પરિવાર પાસે અમેરિકા જવાનો વિચાર કર્યો પણ એ વિચાર અમલમાં મૂકતા પહેલા જ ૧૯૯૭માં પોતાના પરિવાર સાથે મિલન થાય એ પહેલાં જ તેમનું મૃત્યુ થયું. પછી વર્ષ ૨૦૦૦ માં તેની માતાનું પણ કેન્સર ને લીધે મૃત્યુ થયું. તેણે ફેસબુક અને ટ્વિટર પર નોકરી માટે અરજી કરી. પણ બંને જગાએથી તેને જાકારો મળ્યો. પણ હિંમત હાર્યા વગર એક મિત્ર સાથે મળી વર્ષ ૨૦૦૯માં તેણે એક ઇન્સ્ટન્ટ મેસેજિંગ એપ બનાવી. તેમની કંપની ની પહેલી ઓફીસ અન્ય એક કંપનીના વેરહાઉસની નાનકડી બે ઓરડીઓની બનેલી હતી. કર્મચારીઓએ કામ કરતી વેળાએ ઠંડીથી બચવા ધાબળો ઓઢી બેસવું પડતું હતું. પણ સમય બદલાયો. તેમનો વિકાસ થવા માંડ્યો, કોઈ પણ જાતના માર્કેટિંગ વગર. પાંચ વર્ષ પછી ફેસબુકે તેની કંપની whatsapp ૧૯ અબજ અમેરિકી ડૉલર જેટલી ઉંચી કિંમતે ખરીદી લીધી. સિલિકોન વેલીમાં થયેલું આ જોડાણ સૌથી મોટું જોડાણ હતું.
Whatsapp ના સર્જક જેન કોમની આ પ્રેરણાત્મક વાત અહીં સંક્ષિપ્તમાં પૂરી થઈ, પણ આ વીડિયોએ મને whatsappના સર્જક વિષે વધુ માહિતી મેળવવા ઉત્સુક બનાવ્યો અને મને તેમના વિશે ગૂગલ પર ખાંખાંખોળા કરતા વધુ માહિતી પ્રાપ્ત થઈ.
જોકે મુદ્દો એ છે કે ઇન્ટરનેટ પર આમ એક વાત તમને બીજી એક વાત તરફ લઈ જાય અને બીજી વસ્તુ કોઈક ત્રીજી માહિતી તરફ દોરી જાય! વોટ્સએપ પર આવેલ એક ટ્વીટ સંદેશ એક મહાન બિઝનેસ ટાયકુનની વોટ્સએપના જ સર્જકની પ્રેરણાત્મક સંઘર્ષગાથા તરફ દોરી જાય અને કહેવાનું મન થાય કે વોટ્સએપ ખરેખર વન્ડરબોક્સ સમાન જ છે!
આજના સમયમાં ટેક્નોલોજીથી તમે અલિપ્ત રહી શકો નહીં અને તેના સદુપયોગથી ચોક્કસ તમારા જીવનની દિશા બદલી શકો છો.

ગેસ્ટ બ્લોગ : “રેડિયો” એક સક્ષમ માધ્યમ”

                                   આજના ટેક્નોલોજીના સમયમાં મોબાઈલ માનવી માટે અત્યંત આવશ્યક સાધન છે. વોટ્સ એપ, ટ્વીટર, યુ ટ્યુબ, ફેસબૂક જેવા સોસિયલ મિડીયાના અવિરત આક્રમણને લીધે વિશ્વ હવે નાનું થતું જાય છે. માહિતી સાથે મનોરંજન પણ પૂરું પાડતું આ નાનકડું રમકડું બાળકોથી માંડી મોટેરાં સૌ માટે હાથવગું સાધન બની ગયું છે. માહિતી તથા મનોરંજન આ બંન્ને માનવીની સનાતન જરૂરિયાત છે. આ મોબાઈલ,ટીવી કે કોમ્પ્યુટરનું જ્યારે અસ્તિત્વ જ ના હતું, ત્યારે એક માત્ર માધ્યમ અને તે પણ અત્યંત સક્ષમ હતું તે રેડિયો. 
                                  રેડિયોને એક સુંદર નામ મળ્યું “આકાશવાણી”. દેશના ખૂણે ખૂણે નાના મોટા ગામોમાં આ રેડિયો દ્વારા સૌ મનોરંજન પામતા. દેશને આઝાદી મળી, તે પૂર્વે સ્વંત્રતા મેળવવા માટે જે કંઈ પ્રવૃતી થતી, તેનો અક્ષરસ ચિતાર અને પ્રસાર રેડિયો દ્વારા થતો. દેશ વિદેશના સમાચારો સાથે માનવીની સંવેદનાને વાચા આપવાનું ઉત્કૃષ્ટ કાર્ય આ પ્રસારણ માધ્યમ થકી થતું હતું. અલબત્ત અખબારોની ભૂમિકા પણ એટલી જ મહત્વની હતી. વાંચન અને શ્રવણ દ્વારા મનુષ્યને જરૂરી માહિતી મળી રહેતી. ૧૯૩૫માં રેડિયોનું આગમન થયું. એ સદીનો ક્રાંતિકારી આવિષ્કાર હતો, રેડિયો.
                                  શરૂઆતમાં ઈલેકટ્રીકથી ચાલતા રેડિયોનું ઉત્પાદન ફિલિપ્સ કે મરફી જેવી માતબર કંપની કરતી. તેની કિંમત પણ એટલી મોટી હતી કે ગરીબ કે મધ્યમ વર્ગ માટે રેડિયો ખરીદવો એ માત્ર સ્વપ્ન જ હતું. જે ઘરમાં રેડિયો હોય તે ઘર શ્રીમંત ગણાતું. મરફીની જાહેરાતમાં એક લીટી લખાતી “ યોર હોમ નીડ્સ રેડિયો”. આકાશવાણીમાં વર્ષો સુધી કાર્યરત રહેલા જાણીતા શાયાર બરકત વિરાણી “બેફામ” કહેતા, ‘માય રેડિયો નીડ્સ હોમ.”
                                  ઉત્પાદન ક્ષેત્રે પરિવર્તન થવાને લીધે ઈલેક્ટ્રિક રેડિયોનું સ્થાન ટ્રાન્ઝીસ્ટ્રરે લીધું, બેટરીથી ચાલતા આ રેડિયોનું કદ પણ નાનું થતું ગયું, જે ખીસ્સામાં સમાઈ શકે અને આ સાધન પ્રમાણમાં સસ્તું તથા સૌને પોસાય એવું થઈ ગયું. રેડિયો સાંભળવાનો શોખ તો અનાયાસે કેળવાઈ ગયો તે પછી. ટીવી ના આગમન સુધી એ વ્યસન બની ગયો. 
                                  આકાશવાણીના મુંબઈ ‘એ’ કેન્દ્ર પરથી ત્યારે ગુજરાતી અને મુંબઈ ‘બી’ પરથી મરાઠી કાર્યક્રમોનું પ્રસારણ થતું. વિવિધ ભારતીનું એ સમયે અતિશય મહત્વ હતું. જૂના નવા ફિલ્મી ગીતો ઉપરાંત સરહદ પરના જવાનો માટેનો ખાસ કાર્યક્રમ ફૌજીભાઈઓકી પસંદ અત્યંત લોકપ્રિય હતો. બીનાકા ગીતમાલા અને અમીન સયાનીનો મધુર અવાજ, આજના હયાત વરિષ્ઠ નાગરિકોની સ્મૃતિમાં અવશ્ય ગૂંજતો હશે.
                                  મુંબઈ કે મુંબઈની બહાર કે વિદેશમાં જ્યાં જ્યાં ટેસ્ટમેચ રમાતી, તેનું સીધું પ્રસારણ રેડિયો પરથી થતું. એ કોમેન્ટરી સાંભળવાનો પણ એક લ્હાવો હતો. આજે ટીવી પર મેચ જોતાં જે રોમાંચ થાય છે, તેવો જ આનંદ ત્યારે શ્રવણ દ્વારા થતો.વીઝી, વિજય મર્ચન્ટ, ડીકી રત્નાકર,અનંત સેટલવાડ,દેવરાજ પૂરી સુરેશ સરૈયાનું વર્ણન એટલું ગહન રહેતું, જાણે મેચના દ્રશ્યો આંખ સામે જ સાકાર થતાં લાગે.
                                મુંબઈ’એ’ કેન્દ્ર પરથી ગુજરાતી કાર્યક્રમનું વિશાળ ફલકમાં પ્રસારણ થતું. વિભિન્ન વિષયો પરના વાર્તાલાપો, સાહિત્યિક કાર્યક્રમો, નાટકો સાંભળવાનો પણ આનંદ અનેરો હતો. ગુજરાતી સુગમ સંગીત, જેનું પ્રસારણ આજે પણ થાય છે તેમાં જાણીતા કવિઓના ગેય કાવ્યો સુપ્રસિધ્ધ સંગીતકારો, ગાયક કલાકારો દ્વારા રેડિયો પરથી રજૂ થતાં. અને આમ આજ સુધી અનેક સુંદર કવિતાઓના સ્વરાંકનો શ્રોતાઓના આંતરમનને ડોલાવી રહ્યા છે. જે આજે એફ એમ રેડિયો પરથી પણ થાય છે.
                                મારા શૈશવ કાળથી જ મને રેડિયો સાંભળવાનું વ્યસન થઈ ચૂક્યું હતું. ત્યારે અનેક વખત ઉત્કંઠા થતી, કે જે સ્ટુડિયોમાથી આ પ્રસારણ થાય છે, તે સ્ટુડિયો જોવાનો લાભ ક્યારે મળશે? અને આ સુવર્ણ પળ મને હાથવગી થઈ. મારા એ કોલેજના દિવસોમાં ત્યારે ૧૯૬૯માં દેશમાં ગાંધી શતાબ્દીની ઉજવણી થતી હતી. તે સમયે યુવાનો માટેના એક કાર્યક્રમમાં “ગાંધીજીના આદર્શો” વિષય પર એક ચર્ચાના કાર્યક્રમમાં ભાગ લેવાનું મને સદભાગ્ય પ્રાપ્ત થયું ને આમ હું પહેલી વાર આકાશવાણીના પગથિયાં ચડ્યો. ત્યાર પછી તો અનેક વખત રેડિયો પર જવાનું થતું. કાવ્યપઠન, વિવિધ વિષયો પરના વાર્તાલાપો શિક્ષણ તથા સાહિત્યના કાર્યક્રમોની રજૂઆત કરી. એક, શક્તિશાળી માધ્યમના દર્શન અને અનુભવ થયા.
                               આકાશવાણી સાથેનો મારો સબંધ અતિ મૂલ્યવાન છે. મારા અવાજનું રેકોર્ડિંગ કરનારા અને બીજા પદાધિકારીઓનું પ્રોત્સાહન મારે મન અવિસ્મરણીય છે. આકાશવાણી માન્ય કવિને કારણે હું અનેક ઉદઘોષકોના સંપર્કમાં આવ્યો.
આજે ટેકનોલોજીએ અદભુત હરણફાળ ભરી છે. ટીવી, કોપમ્પુટ મોબાઈલ જેવા ઉપકરણોનો લાભ સૌને સહેલાઈથી ઉપલબ્ધ થયો છે, છતાં હું અંગત રીતે રેડિયોનું મહત્વ જરા ય ઓછું આંકતો નથી.
                               રેડિયો સાંભળનારો વર્ગ આજે ભલે નાનો હોય, હું એ વર્ગનો હિસ્સો છુ, તેનો મને સગર્વ આનંદ છે.

                                                                                                             -    નીતિન વિ મહેતા

Thursday, March 28, 2019

મોટેથી વાંચો!

  વાંચન એક ખૂબ સારો શોખ છે અને તે મનને તંદુરસ્ત રહેવા જરૂરી ખોરાક પૂરો પાડે છે એ કદાચ આપણે સૌ જાણીએ જ છીએ પણ તાજેતરમાં પ્રકાશિત થયેલા એક અહેવાલમાં વાંચેલ રિસર્ચ વિષે વાંચી હું અચંબિત થઈ ગયો અને આજના આ વિષય પર બ્લોગલેખ લખવા પ્રેરાયો.
     આ રિસર્ચ મુજબ મોટેથી વાંચવામાં ચિકિત્સાત્મક જાદુઈ શક્તિ રહેલી છે અને એનાથી માત્ર ભૂલકાઓને નહીં પણ મોટાઓને પણ મગજની તંદુરસ્તી વધવી અને એકલતા દૂર થવી જેવા લાભો મળે છે. તેનાથી આયુષ્યની દોરી લંબાતી હોવાનું પણ સિદ્ધ થયું છે. બસ આ માટે જરૂર છે સારા પુસ્તક કે વિષયની, સારા અવાજની અને થોડા સમયની. મેગન કોક્સ ગુર્ડોન નામની લેખિકાએ પોતાના પુસ્તક The enchanted hour : The miraculous power of reading aloud માં આ અને મોટે થી વાંચવાના બીજા અનેક ફાયદા જણાવ્યા છે.
       ટેક્નોલોજી અને મોબાઇલ, ટીવી જેવા ઉપકરણો એક જ ઓરડામાં પાસે પાસે બેઠેલી વ્યક્તિઓ વચ્ચે એક અદ્રશ્ય અંતર ઉભું કરે છે પણ પુસ્તક કે સારી વાર્તા કે લેખ બે કે વધુ વ્યક્તિઓ વચ્ચે એક અદ્રશ્ય સેતુ રચે છે જે તેમની વચ્ચે સંબંધ સુધારવામાં મદદ કરે છે, તેમની વચ્ચે નિકટતા વધારે છે. વૈજ્ઞાનિક સંશોધન મુજબ જ્યારે એક વ્યક્તિ મોટેથી વાંચે અને બીજી સાંભળે ત્યારે તેમના મગજ વચ્ચે એક સરખી પ્રવૃત્તિમાં રત થવાને કારણે સુસંવાદીતા સધાય છે અને ખાસ પ્રકારના ન્યૂરો કેમિકલ્સ પેદા થાય છે. ન્યૂરો કપલીંગ નામે ઓળખાતી આ પ્રક્રિયાના અનેક શારીરિક અને માનસિક ફાયદા છે. એકલતા અને ઉચાટ જેવી ઉપાધિઓથી ત્રસ્ત લોકો માટે આ એક અતિ આવકારદાયક સુસમાચાર છે. લંડનમાં કરવામાં આવેલ એક સર્વેક્ષણમાં એમ સિદ્ધ થયું છે કે વયસ્કોનાં એક જૂથે એક સાપ્તાહિક સામૂહિક વાંચન પ્રવૃત્તિ શરૂ કર્યા બાદ તે જૂથનાં સભ્યોની એકાગ્રતામાં સુધારો થયો હતો, તેઓ ઓછા આક્રમક અને વધુ મિલનસાર બન્યાં હતાં.
ભાષા અને સ્નાયુ બંને વપરાયા વગર પડ્યા રહે તો શિથિલ થઈ જાય છે. જો કોઈ વ્યક્તિ અન્યો સાથે મોટેથી વાંચવાની આદત કેળવે તો સૌના મગજ વધુ સતેજ બને છે. જ્યાં વૃદ્ધોની સંખ્યા વધુ છે એવા જાપાનમાં સંશોધકોએ એવું સંશોધન કરી રહ્યા છે કે કઈ રીતે મોટે થી કરવામાં આવતું દૈનિક વાંચન, વય સાથે અને વણવપરાશથી બુઠ્ઠી થતી જતી બુદ્ધિની કલ્પના શક્તિ અને સ્મરણ શક્તિ સુધરી શકે.
તો આ લેખ વાંચી તમને પણ મોટેથી વાંચવાની ઇચ્છા થઈ આવી હોય તો અત્યાર થી જ શરૂઆત કરી દો! એના માટે શુભ મુહૂર્ત જોવાની જરૂર નથી! તમે કેટલું સારી રીતે વાંચો છો એવી ચિંતામાં પડ્યા વગર કે શું અને કેટલું વાંચવું એનું લાંબુલચક મનોમંથન કર્યા વગર તમને અને તમે જેને ચાહતા હોવ તેમને જે કંઈ સરખું પસંદ હોય એ સાથે બેસી મોટેથી વાંચવા માંડો! મોટેથી વાંચવાની કોઈ સાચી રીત નથી, તમે જે રીત અનુસરો કે અપનાવો એ જ રીત સાચી!
      કેટલાક વિદ્યાર્થીઓને મોટેથી વાંચવાની ટેવ હોય છે, એ રીતે વાંચે તો જ તેમને વાંચેલું યાદ રહે એવી તેમની માન્યતા હોય છે. એ હકીકત હોય કે ન હોય પણ આવા વિદ્યાર્થીઓ જો સમાન રીતે અભ્યાસ કરવા ટેવાયેલા અન્ય વિધાર્થીઓ સાથે ભેગા મળી અભ્યાસ કરે તો આ રીત તેમને માટે ચોક્કસ ફાયદાકારક સાબિત થાય. એક જણ મોટેથી વાંચે અને અન્યો સાંભળે અને વારાફરતી બધાં થોડું થોડું વાંચી સાથે અન્ય સંલગ્ન માહિતીની આપલે દ્વારા અભ્યાસ વધુ રોચક અને રસપ્રદ બનાવી શકે!
    હું રવિવારના છાપામાં આવતી વાર્તા અથવા અન્ય માહિતીસભર કે રસપ્રદ લેખ મોટેથી વાંચું અને મારી પત્ની અને ક્યારેક દીકરી પણ એ સાંભળે. પત્નીને આમ તો વાંચવાનો ખાસ શોખ નહીં, પણ રવિવારે સાપ્તાહિક ધારાવાહિક નવલકથા કે અન્ય વાર્તા લેખ વાંચું તો એ ક્યારેક પોતાનું અન્ય કામ આટોપતા પણ ધ્યાનથી સાંભળે તો ક્યારેક મારી નિકટ બેસી મને જોતા જોતા એ વાર્તા કે લેખનો આસ્વાદ માણે. ક્યારેક વાર્તા હ્રદયસ્પર્શી હોય તો વાંચતા વાંચતા મારો કંઠ રૂંધાઈ જાય અને અમે સાથે એ વાર્તાની સંવેદના માણીએ. મોટે ભાગે રવિવારની અમારી સવાર ચા-નાસ્તા અને મોટેથી વાંચનના આ સત્ર સાથેની આરામમય હોય. જન્મભૂમિની મધુવન પૂર્તિની આસવ કે ગોરસકથાઓ આ માટેની અમારી મનપસંદ કટાર અને મધુવનની ધારાવાહિક નવલકથા કે નવલિકા પણ અમે આ રીતે મોટેથી વાંચન કરી સાથે માણીએ. હું વાંચતો હોઉં ત્યારે વચ્ચે વચ્ચે ક્યારેક મારા પોતાના શબ્દો ઉમેરી પત્નીને ચીડવવાની તક પણ હું ઝડપી લઉં! અને અમે સાથે થોડું હસી પણ લઈએ! આઠ વર્ષીય દિકરીને પણ ક્યારેક આ વાંચન સત્ર માં સામેલ કરવાનો આશય તેને બને એટલા વધુ ગુજરાતી શબ્દો, કહેવતો કે રૂઢિપ્રયોગોથી માહિતગાર કરાવવાનો. ગોરસકથાઓ કે આસવ માં છપાતી વાર્તાઓ વાંચી તેનામાં સારા સંસ્કારનું સિંચન થાય અને તે માણસાઈના પાઠ શીખે એ ફાયદામાં.

ગેસ્ટ બ્લોગ : અમેરિકાની મારી નેચર ટ્રેઇલ

            આપણે કુદરતના અંગ છીએ. કુદરતના સાન્નિધ્યનો રોમાંચ કઈંક જુદો જ હોય છે. બહારગામ જઇએ ત્યારે પણ  નાની-મોટી નેચર ટ્રેઇલ કરવાનું અમે ચૂકતા નથી. હાલમાં મારી દીકરીને ત્યાં અમેરિકા જવાનું થયું.  તે શિકાગો રહે છે. શિકાગોથી બે કલાકને અંતરે યુટિકા નામનું ગામ છે જેમાં સ્ટાર્વ્ડ રૉક નેશનલ પાર્ક આવેલો છે. અહીંના પર્વતો ઘૂમવાનો લહાવો મળ્યો.  આ પાર્કનું મુખ્ય આકર્ષણ કુદરતી રીતે રચાયેલા પથ્થરોના આકારોનું છે.  
          અહીં નાનીમોટી ૧૮ ખીણો છે. ઉંચા પર્વતો પરનો હિમ જયારે ઓગળે છે ત્યારે તેમાંની હિમશિલાનું પાણી ધસમસતું નીચે વહે છે. ક્યાંક તે ધોધરૂપે છે તો ક્યાંક રમતા-કૂદતા ઝરણારૂપે. પરાપૂર્વથી આ રીતે વહેતા પાણીએ અહીંના પર્વતોને કાપી કાપીને સુંદર ખીણોનું સર્જન કર્યું છે. હું નાની હતી ત્યારે રાત્રે જમીન પર પથારીઓ થતી, પલંગો ઘરમાં બહુ ઓછા. દિવસ દરમ્યાન આ ગાદલાઓને વાળી એક ઉપર એક કબાટમાં ગોઠવવામાં આવતા. આ ખીણના કપાયેલા પર્વતને જોઈ મને બાળપણના ગાદલાઓનું કબાટ યાદ આવી ગયું. ખીણના પથ્થરોનો આકાર એ ગાદલા જેવો હતો. 
            આ પર્વતો, જે સેન્ડસ્ટોનના બનેલા છે, તેછિદ્રોવાળા હોવાથી  ઘણું પાણી જમીનની અંદર ઝમે છે જે અહીંની વનસ્પતિ માટે ઉપકારક છે. આ ખીણો સુધી પહોંચવાનો માર્ગ ઉતાર ચઢાવવાળો હતો. શરૂઆતમાં લાકડાના પગથિયાં હોવાથી ચઢાણ સરળ હતું પરંતુ પછી કેડી જેવો રસ્તો હતો. તેની બંને બાજુ ગીચ વૃક્ષો, ઉંચા, લીલાછમ અને અડીખમ. અહીં મુખ્યત્વે સફેદ, કાળા અને લાલ ઓક, પાઈન તથા ચેડરના વૃક્ષો છે. 
બે વર્ષ પૂર્વે ભારતના ઉત્તરાખંડમાં આવેલા બિનસરમાં આવી જ રીતે પર્વતોમાં રખડ્યા હતા. ત્યાં વૃક્ષો એટલા બધા કપાઈ ગયા હતા. પર્વત ખુલ્લો થઇ ગયો હતો. એ જોઈ આંતરડી કકળી ઉઠી હતી. 
અહીં અમેરિકામાં પર્વતો વચ્ચે  જંગલમાં ફરતાં હોઈએ તેવો અહેસાસ થયો. કુદરતી રીતે મૂળસોતા ઉખડેલા વૃક્ષો દેખાતા હતા. થોડે દૂર મને એક નાની દીવાલ જેવું દેખાયું. પાસે ગઈ ત્યારે ખબર પડી કે આતો મૂળસોતું ઉખાડેલું વૃક્ષ હતું. વૃક્ષ તેની નીચેની જમીન લઇને ઉખાડેલું. તેથી તે જમીન દીવાલ જેવી ભાસતી હતી. તે જમીનમાંથી  નાનામોટા મૂળ ઉપસી આવેલા હતા. તે આખી જમીન એટલી કલાત્મક લાગતી હતી કે મારા પગ ત્યાં અટકી ગયા. વૃક્ષો વચ્ચેથી ચળાઇને આવતા સૂર્ય કિરણોનું તેજ અને ઝાડની છાયા અનોખું મનોરમ દ્રષ્ય સર્જી રહ્યાં હતાં.
            ઉનાળાના દિવસો હોવાથી ગરમીને કારણે પરસેવો થતો હતો. મારી સાથે મારી દિકરીનો પરિવાર હતો. તેના બે નાના બાળકોને અમે વારેઘડીએ પાણી પીવડાવતા હતા. અહીં ઘણા પ્રવાસીઓ હતા તેમાંના ઘણા પાસે પાલતુ કૂતરાઓ હતા. નવાઈ લાગી કે આ કૂતરાઓ એક મેક સમે કે અન્ય પ્રવાસીઓ સામે ભસતા નહોતાં. માલિક સાથે ચૂપચાપ ચાલતા હોય. ક્યાંક ક્યાંક કેડી સાંકડી થતી ત્યારે સામેથી આવતા લોકોને જવા દેવા માટે પર્વતની ધારે ઉભા રહી જવું પડે. ક્યારેક સામેવાળા ઉભા રહી અમને માર્ગ આપે. આવે વખતે પણ કૂતરાઓ શિસ્તબદ્ધ ઉભા હોય તેમાંની પાસેથી શાંતિથી પસાર થઇ જવાય ખીણમાં પહોંચ્યા ત્યારે ત્યાંનું વાતાવરણ ખૂબ આહલાદ્ક હતું. ચારે તરફ કપાયેલા પર્વત વચ્ચે ઠંડક લાગતી હતી. અમે ત્રણ ખીણો જોઈ, ફ્રેન્ચ, પોઇન્ટિયાક અને વાઈલ્ડ કેટ. વાઈલ્ડ કેટ માત્ર ઉપરથી જોઈ શક્યા કારણકે ત્યાં સુધી ઉતારવાનું અઘરું હતું. વળી, અમારી સાથે નાના બાળકો હતા. 
સ્ટાર્વ્ડ રૉક સ્ટેટ પાર્ક ઇલિનોઇસ રાજ્યમાં ઈલિનોઈસ નદીને દક્ષિણે આવેલો છે. ઈ. સ  ૧૫૦૦ થી ૧૭૦૦ સુધી અહીં અમેરિકાની મૂળ પ્રજા ઇન્ડિયનોની  વસાહતો હતી. આ ઇન્ડિયનોના જુદા જુદા કબીલાઓ હતા. તેમાં ઈલીનીવેક તથા પોટવાટોમી કબીલાઓ વચ્ચે લડાઇ થઇ. ઈલીનીવેકના લોકો સ્વબચાવ માટે એક ટેકરી ઉપર ચડી ગયા. પોટવાટોમી કબીલાએ તે ટેકરીનો ઘેરો ઘાલ્યો. આ લડાઇ લાંબી ચાલી છેવટે ઈલીનીવેક કબીલાના લોકો ભૂખમરાથી મરી ગયા તેથી આ જગ્યાનું નામ સ્ટાર્વ્ડ રૉક પડ્યું. તે પછી ફ્રેન્ચ લોકોએ ત્યાં પ્રથમ વસવાટ કર્યો. 
       યુટિકા ગામડું ગણાય પરંતુ આપણા દેશના ગામ જેવું નહિ. પાક્કા રસ્તા, વીજળી ઉપરાંત બધી સુવિધાઓ અહીં છે. માત્ર લોકોની વસ્તી ઘણી ઓછી છે. અહીં મકાઈની ખેતી થાય છે. ખેતરો ખૂબ વિશાળ આપણી નજરમાં ન સમાય તેટલા. અમેરિકામાં શેરડીનું ઉત્પાદન ન હોવાથી પ્રોસેસ્ડ ફૂડમાં ગળપણની જરૂર હોય ત્યાં મકાઈના ગળપણનો ઉપયોગ થાય છે મકાઈના ઉભા મોલથી ધરતી છવાઇ ગઈ હતી. 
     અમેરિકાની પ્રજાની શિસ્તની જેમ તેમની ચોખ્ખાઈ વધાવવા જેવી છે. પુષ્કળ પ્રવાસીઓ હોવા છતાં ક્યાંય માનવ સર્જિત કચરો ન હતો. પ્રકૃતિને એના શુદ્ધ સ્વરૂપે જોવા મળી

 - સુજાતા શાહ