Translate

Sunday, January 21, 2018

દાર્જીલિંગ - ગેંગટોક પ્રવાસ (ભાગ - ૭)

વિશાલ લામા તેની ગાડી લઈ સમયસર આવી ગયો અમને ગેંગટોકની સફર કરાવવા.સૌ પ્રથમ બીજા દિવસે નાથુલા પાસ જવા માટે પરવાનગી અર્થે અમારા ફોટા અને આઈકાર્ડ્સની ફોટોકોપીઝ તેને યાદ કરીને આપી દીધી જેથી આટલે દૂર આવ્યા બાદ નાનકડી ઔપચારિકતાને લીધે અમે આટલી અદભૂત અને સુંદર જગાની સફર ચૂકી ન જ ઇએ. તેણે એ બધું અમારી અન્ય જરૂરી વિગતો સાથે લઈ લીધું અને કોઈકને ફોન કરી એ માટેની કાર્યવાહી આરંભી દીધી અને સૌ પ્રથમ એ અમને લઈ ગયો ફૂલોના એક પ્રદર્શનમાં જ્યાં એક નાનકડા બાગને મોટા બંધ ગ્રીનહાઉસ જેવા ખંડમાં પરિવર્તિત કરી ઘણાં સુંદર વિવિધરંગી પુષ્પોના છોડ ઉગાડવામાં - સજાવવામાં આવ્યાં હતાં.ટિકિટ લઈ અમે એ બાગની મુલાકાત લીધી.








  અહિં બહાર પ્રવેશદ્વાર પર ઉભેલ યુવાન ત્યાંનો સ્થાનિક નાગરિક હોવા છતાં તેણે અમને ગુજરાતીમાં આવકાર આપ્યો!અંદર પાર્કમાં ક્યારેય ન જોયેલાં ફૂલોનાં રોપા હતાં અને તેમના પર જાતજાતનાં નાના-મોટાં ફૂલો શોભી રહ્યાં હતાં.ધરાઈને તેમના સૌંદર્યનું પાન કર્યું,તેમને બેકગ્રાઉન્ડમાં રાખીને ફોટા પાડ્યાં.ત્યાંથી વિશાલ અમને લઈ ગયો ગણેશટોંક નામનાં વિઘ્નહર્તાનાં મંદીરે.અષ્ટવિનાયકની હોય તેવી વિવિધ કેસરી મૂર્તિઓ અષ્ટકોણાકારે મંદીરમાં શોભી રહી હતી.ઉંચાઈ પર આવેલ આ મંદીરના ટાવર પરથી ગેંગટોકના અને દૂરેદૂરે આવેલાં પર્વતોની હારમાળાના ફોટા પાડ્યાં બાદ અમે નીચે ઉતરી કેન્ટીનમાં ચા-નાસ્તો કર્યાં.આલૂ-પરાઠાનો સ્વાદ ધાર્યાં કરતાં વધુ સારો હતો. દક્ષિણ ભારતથી આખી બસ ભરીને એક મોટું ટોળું ગેંગટોક દર્શને આવ્યું હશે એ અહિ ભટકાયું.કલબલ કલબલ કરતી કન્યાઓએ હિતાર્થને ખુબ રમાડ્યો અને સાથે દાદા-દાદીની ઉંમરના વયસ્કો પણ હતાં જેઓ અમને જોઇને વિચાર્યું હશે કેવા ભારતની ભૂમિના ત્રણ તદ્દન ભિન્ન સંસ્ક્રુતિ ધરાવતાં લોકો અહિં ભેળા થઈ ગયાં છે - ગુજરાતી,મદ્રાસી અને સિક્કિમવાસી! મોટા ભાગના એ દક્ષિણ ભારતીય સહેલાણીઓએ ત્યાં ભાડે મળતા સિક્કિમના પરંપરાગત પોષાક પહેરી ફોટા પડાવ્યાં. મંદીરની સામે આવેલા પ્રાણીબાગમાં ત્યાર બાદ અમે ગયાં.

અહિં મોટાભાગનાં દાર્જિલિંગના ઝૂમાં જોયેલાં પ્રાણીઓ જ જોવા મળ્યાં પણ સિક્કિમના આ પ્રાણીબાગની વાત કંઈક અનેરી હતી.આ એક જંગલ જ હતું એમ કહીએ તો ખોટું નહિ ગણાય.અહિં દાર્જિલિંગના પ્રાણીબાગ કરતાં ઓછાં પ્રાણીઓ હતાં પરંતુ તેમના પાંજરા અતિ વિશાળ હતાં.બલ્કે કહોને એવડાં મોટાં હતાં કે પ્રાણીઓને કદાચ લાગતું જ નહિ હોય કે તેઓ પાંજરામાં પૂરાયેલાં છે.એક પાંજરા થી બીજા પાંજરા વચ્ચેનું અંતર ખાસ્સુ વધુ હતું.રેડ પાંડા,યાક,પર્વતીય દીપડો,જંગલી બિલાડી,સાહુડી,ભસતું હરણ 












 વગેરે પ્રાણીઓને તેમના કુદરતી આવાસ જેવા પરિસરમાં નજીકથી જોવાની મજા આવી.એક પાંજરાથી બીજા પાંજરા સુધી જવા માટે પગથી જેવો રસ્તો જંગલના વાતાવરણમાં જ ખુબ સરસ રીતે બનાવેલ હતો.અમને આ પ્રાણીબાગમાં ખુબ ચાલવું પડ્યું હોવા છતાં ભારે મજા આવી.ત્યાંથી અમે ગયાં તાશી વ્યુ પોઇન્ત નામની જગાએ.અહિ પણ ઘણા બધાં દાદરા ચડી ઉંચે જઈ સુંદર પ્રાક્રુતિક દ્રષ્યની મજા માણવાની હતી.



બાજુમાં લશ્કરી કેન્દ્ર હતું અને ભેટ-સોગાદની ચીજ વસ્તુઓ વેચતી એક સરકારી દુકાન.ત્યાંથી થોડી ઘણી ભેટ-સોગાદો ખરીદી અમે આગળ વધ્યાં.
            હવે વારો હતો બનજાંખરી પાર્કનો.ત્યાં સુધી પહોંચવાનો રસ્તો ભારે ખરાબ હતો પણ આ પાર્કમાં ફરવાની ખુબ મજા આવી.અહિં જંગલમાં વસતા સ્થાનિક જાંખરી જાતિના આદિવાસીઓના લોકજીવનને લગતી ચીજવસ્તુઓ તથા આદમકદના પૂતળાઓ વગેરેનું પ્રદર્શન કરાવતાં વિભાગ હતાં










 તો સાથે જ બેસીને નાસ્તો કરી શકીએ કે ફોટા પાડી શકીએ એવા સુંદર ચીની ઢબનાં છાપરા ધરાવતી નાનકડી ઓરડીઓ પણ હતી.થોડે ઉપર આગળ એક સુંદર જળધોધ હતો અને પાસે જ સાહસિક રમતો રમી શકીએ એવા પુલ-જાળી વગેરે સાધનો પણ હતાં.જળધોધ સાથે તેમજ સિક્કિમના પરંપરાગત પોષાકમાં અમી,નમ્યા અને બહેન ભાવનાએ ધરાઈને ફોટા પડાવ્યાં. 
 
 પાર્કમાંથી બહાર આવી મોડે મોડે બપોરના ખાવામાં નૂડલ્સ અને અહિં ખુબ પ્રખ્યાત એવા મોમોઝની મજા માણી.
ત્યાંથી પાછા ફરી અમે ફરી ગેંગટોકના મુખ્ય શહેર તરફ આવ્યાં અને એક અવર્ણનીય આનંદની અનુભૂતિ કરાવતો રોમાંચક અનુભવ માણ્યો રોપવેમાં!આખા ગેંગટોકની સુંદર ઝાંખી કરાવતો આ અનુભવ ત્યાં ગયેલા દરેક પ્રવાસીએ લેવો જ જોઇએ!

કાચની બારી ધરાવતા એ ઉડનખટોલામાંથી વિહંગાવલોકન જેવો અનુભવ કરતાં કરતાં મેદાન,પર્વતો,ટચૂકડા કતારબદ્ધ વાહનો,પુલો,નદીઓ,મકાનો અને રંગીન ગેંગટોકના સાંધ્યરંગીન આકાશને જોવાની મજા અપૂર્વ હતી. એ દિવસનું છેલ્લું નવું પોઇન્ટ એટલે ઉડનખટોલાના કેન્દ્રથી નજીક જ આવેલી એક મોનેસ્ટરી.અહિં પણ દાર્ક્જિલિંગની અન્ય મોનસ્ટરીઝમાં થયેલ દિવ્ય,શાંત અને પવિત્ર અનુભવનું પુનરાવર્તન કરવાની મજા આવી.

 
  

બહાર સેંકડો પ્રેયર બેલ પ્રદક્ષિણા કરતા કરતાં ઘૂમાવ્યાં અને બાજુમાં એક ખંડમાં એક સાથે પ્રગટાવાયેલા સેંકડો દીવાઓની રોશનીએ મનને અનેરા ભક્તિભાવથી ગદગદ કરી નાંખ્યું.


(ક્રમશ:)

Tuesday, January 16, 2018

દાર્જીલિંગ - ગેંગટોક પ્રવાસ (ભાગ - ૬)

       ત્રણ-ચાર કલાકનો પ્રવાસ ખેડી અમે દાર્જિલીંગથી સિક્કિમના રાજધાનીના શહેર ગેંગટોક તરફ જઈ રહ્યા હતા ત્યારે લખુ સાથે વાતચીત કરી આ સરસ મજાના રાજ્ય વિશે સારી એવી માહિતી મેળવી. અહિ સતત ૧૯૯૪થી પવનકુમાર ચમલિંગ મુખ્યપ્રધાન તરીકે સેવા આપી રહ્યાં છે.ઓછું ભણેલા અને એક સમયે સાવ સામાન્ય પદે કામ કરતાં આ રાજનેતા પોતાની કુનેહને કારણે સિક્કિમ ડેમોક્રેટીક ફ્રન્ટની સ્થાપના કરી આ રાજ્યના મુખ્યપ્રધાન પદ સુધી તો પહોંચી જ ગયા પરંતુ વિકાસના કામો તથા રાજ્યમાં શાંતિ જાળવવા જેવી બાબતોને લીધે સતત પાંચ ટર્મ્સથી ચૂંટાઈ આવી તેઓ ભારતના કોઈ પણ રાજ્યના સૌથી લાંબા સમય સુધી મુખ્યપ્રધાન પદે રહેવાનો રેકોર્ડ ધરાવે છે જે તેમના પહેલા પશ્ચિમ બંગાળના જ્યોતિ બાસુના નામે હતો. સિક્કિમમાં લખુના જણાવ્યાં અનુસાર કોઈ ગરીબ વ્યક્તિ જોવા જ નહિ મળે (જે અમે પછીથી અનુભવ્યું પણ ખરા!),અહિ જાહેરમાં ધૂમ્રપાનની સખત મનાઈ છે,નિયમો કડક પણે પાળવામાં આવે છે અને સ્વચ્છતા પર પણ ખૂબ વિશેષ ધ્યાન અપાય છે.રસ્તાની હાલત અહિ થોડી ખરાબ છે પણ તેની પાછળ સરકારની કાર્યદક્ષતા કરતા મોસમની વિષમતા વધુ જવાબદાર છે.રંગપો અહિનું મોટું નગર છે જ્યાં પહોંચ્યા ત્યારે ગેંગટોકની સ્ટર્લિંગ રીસોર્ટ ડેલિસો અબોડમાંથી મને ફોન આવ્યો અને પૂછવામાં આવ્યું કે અમે ક્યાં પહોંચ્યા છીએ. લખુ સાથે આખું દાર્જિલીંગ છેલ્લાં ત્રણેક દિવસ ભમ્યાં બાદ આ તેની સાથેની છેલ્લી ટ્રીપ હતી જેમાં તેની સાથે વાતચીત કરવાની મજા પડી અને તેણે તેના જેવો જ અન્ય ડ્રાઈવર અમને સૂચવી દીધો હતો જે અમને સિક્કિમ ફેરવવાનો હતો. ગેંગટોક પહોંચતા જ, પહેલા તેણે અમારી મુલાકાત બિશાલ લામા નામના આ ડ્રાઈવર સાથે કરાવી અને પછી અમે ડેલિસો અબોડમાં ચેક ઇન કર્યું.

       સ્ટર્લિંગની આ રીસોર્ટ પણ દાર્જિલિંગની ખુશાલયાની જેમ મુખ્ય શહેરથી નજીકમાં હતી. હોટલ બહાર ગાયમાતાની મોટી સુંદર ધ્યાનાકર્ષક તસવીર હતી. અમે જેવા હોટલમાં પ્રવેશ્યા કે અમારા ગળા ફરતે સફેદ રેશમી ખેસ જેવું પારંપારિક વસ્ત્ર ઓઢાડી અમારું ભાવભીનું સ્વાગત કરાયું. ભીડ ઓછી હોવાને કારણે અમને પસંદ પડે એવા બે ખંડ અમને આપવામાં આવ્યાં જે ગ્રાઉન્ડ ફ્લોરની નીચે ‘-૨’ ના સ્તરે આવેલા હતાં. રીસેપ્શન પર આવવા સામાન્ય રીતે ઉપરથી લિફ્ટમાં નીચે આવવાની જગાએ અહિં નીચેથી ઉપર આવવાનું હતું! અહિં દાર્જિલિંગની ખુશાલયા જેટલા રૂમ્સ નહોતા કે અહિની રેસ્ટોરેન્ટ પણ ત્યાં જેટલી વિશાળ નહોતી પણ અહિં અમને સ્ટાફના વર્તાવમાં વધુ ઉષ્મા અનુભવાઈ. રેસ્ટોરેન્ટમાં અમે જમ્યાં ત્યારે મેનેજરે સામેથી સારી વાનગીઓ સૂચવી અને હવે પછીના બેત્રણ દિવસ પણ અમે કઈ કઈ સ્થાનિક વાનગીઓ આરોગી શકીએ એ અંગે વાતચીત કરી.
બિશાલ લામા અમને આજે આરામ કરી આસપાસ થોડું આપમેળે ફરવાનું સૂચન કરતો ગયો હતો અને બીજે દિવસે સવારે લોકલ સાઈટ સિઈંગ માટે તે અમને લેવા આવવાનો હતો. તથા એ પછીના દિવસે નથુલા પાસ જવાનું હતું  જેના માટે અમારે બધાનાં ફોટા તેમજ આઈ કાર્ડ આપવાના હતાં. એ વિસ્તાર થોડો સંવેદનશીલ હોવાથી ત્યાં અમુક ચોક્કસ સંખ્યામાં જ રોજ પર્યટકોને પ્રવેશની પરવાનગી અપાય છે. તેથી પરવાનગી માટે જરૂરી ફોટા અને કાર્ડ્સની ફોટોકોપીની વ્યવસ્થા અમારે કરવાની હતી. રૂમ સરસ હતાં. તેમાં બુદ્ધની ખુબ સુંદર શાંતિનો અનુભવ કરાવે તેવી તસ્વીરો હતી. રૂમની બહાર કાંચનજંઘાના શિખરો દૂર દૂર નજરે ચડતા હતાં. થોડી વાર આરામ કર્યાં બાદ અમે એકાદ કિલોમીટર દૂર આવેલા અહિના અતિ પ્રખ્યાય એમ.જી.માર્કેટની મુલાકાત લેવા બહાર નીકળ્યાં.
       સિક્કિમમાં એક વસ્તુ ખુબ ગમી. અહિં આખા રાજ્યમાં બધે અમને રસ્તાની એક બાજુએ રેલિંગ જોવા મળી. રાહદારીઓએ આ જ રેલિંગની અંદર ફૂટપાથ પર ચાલવાનું. વાહન સડક પર નિર્ભયતાથી દોડ્યા કરે અને આપણે પણ બીક વગર નિયત કરેલ સુરક્ષિત માર્ગ પર ચાલ્યા કરવાનું. થોડે થોડે અંતરે રસ્તો ક્રોસ કરવા પુલ બનાવાયેલા હોય તેનો બધાં ઉપયોગ કરે. અહિં પણ દાર્જિલિંગની જેમ ઢોળાવ વાળા રસ્તા 



 અને રસ્તાની નીચે બે-બે ત્રણ-ત્રણ માળ સુધી દુકાનો કે રહેઠાણ. ડેલિસો અબોડની બહાર નિકળતા જ રેલિંગ વાળી ફૂટપાથ ચાલુ. 



 તેના પર ચાલતા ચાલતા અમારી જમણી તરફ અમને સુંદર સેઇન્ટ થોમસનું ચર્ચ જોવા મળ્યું. થોડે વધુ આગળ અન્ય એક સરકારી રંગીન ઇમારત. અહિં બધું નયનરમ્ય દેખાઈ રહ્યું હતું. એકાદ કિલોમીટર ચાલ્યાં એટલે ડાબી તરફ ઉપરની બાજુએ એમ.જી. માર્કેટ એટલે કે મહાત્મા ગાંધી બજાર આવેલું હતું.
આ બજાર એટલે જાણે કે સિક્કિમ - ગેંગટોકનો મોડર્ન-હિપ-સોહામણો વિસ્તાર. અહિ વિશાળ ચોગાનની બંને બાજુએ દુકાનો આવેલી છે પણ ચોગાનની પહોળાઈ ખુબ વધુ હોવાને કારણે તમે વચ્ચે મુકેલા બંને દિશા તરફ ગોઠવાયેલા બાંકડાઓ પર બેસી પણ શકો કે વિશાળ વિસ્તારમાં લટાર પણ મારી શકો. અહિ ચાલતી વખતે તમને એમ જ લાગે કે તમે જાણે વિદેશમાં કોઈ અપ-માર્કેટ વિસ્તારમાં લટાર મારી રહ્યાં છો. દુકાનોના સાઈનબોર્ડ્સ કે તેમની બહાર કરાયેલી લાઈટ્સ આખા વિસ્તારને એક વાઈબ્રન્ટ,પોશ અને યુવાન લુક આપતી હતી. 





વચ્ચે ગાંધીજીના આમ તો ટીપીકલ પણ ગળામાં સ્કાર્ફ પહેરેલ પૂતળાથી તેનો એક છેડો શરૂ થાય અને અડધા કિલોમીટર જેટલા પટ્ટામાં ફેલાયેલ આ બજારમાં જુદ્દા-જુદા પ્રદેશના લોકો - મોટે ભાગે સહેલાણીઓ જોવા મળે. અહિ ગેંગટોકમાં ઘણી સ્કૂલ-કોલેજ કે યુનિવર્સીટી પણ હોવાનું માલૂમ પડ્યું ,જેના વિદ્યાર્થીઓ પણ અહિં બજારમાં મોટા પ્રમાણમાં ઘૂમતા જોવા મળ્યાં. દરેક યુવતિ કે સ્ત્રી પછી એ નાની ઉંમરની હોય કે મોટી, મેક-અપ સજ્જ જોવા મળે! પુરુષો પણ સરસ વાઘામાં ફરતાં દેખાય. મોટા ભાગના સ્થાનિક લોકો ગુરખા જાતિના સ્ત્રી-પુરુષો જેવો દેખાવ ધરાવતા જોવા મળે અને તેમના વસ્ત્ર પરિધાન પરથી તેઓ સારી આર્થિક સ્થિતી ધરાવતા હોવાનું અનુમાન કરી શકાય. અહિં વચ્ચે બેઠકો સાથે ઝાડ પણ ખરાં અને પાણીના ફુવારા પણ જોવા મળે. ઝાડ પર ક્રુત્રિમ રેડ પાંડા કે અન્ય જનાવરોના ડમી જોવા મળે. બેઠકો પર સાવ અમસ્તા જ બેસી ને તમે અહિની સુંદર આબોહવાની મજા માણી રહેલા ચાલતા,દોડતા,વાતો કરતાં,મસ્તી-મજાક કરતા લોકોને નિહાળતા નિહાળતા પણ સરસ રીતે સમય પસાર કરી શકો! એમ.જી.માર્કેટમાં અનેક દુકાનો સાથે હોટેલ અને ઓફિસો પણ ખરી અને અહિં ઉપર દેખાઈ રહેલી દુકાનો-હોટલો-ઓફિસો તો ટોપ ફ્લોર પર હતી, નીચે ત્રણ-ચાર માળ સુધી અન્ય દુકાનો-હોટલો-ઓફિસો તો હતી જ જ્યાં નીચે દાદરા ઉતરી જઈ શકાય. મને તો આ જગાની પોઝિટીવીટી,લુક અને ઓવર ઓલ ફીલ સ્પર્શી ગયાં!અમે જેટલા દિવસ ગેંગટોકમાં રહ્યાં એ બધાં દિવસ સાંજે અહિં અચૂક આવ્યાં અને ફર્યાં!

 (ક્રમશ:)